Những ngày này, trên khắp cả nước, bà con nông dân hối hả bước vào vụ sản xuất mới. Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT Cao Đức Phát, vụ lúa đông xuân năm nay, nông dân không chỉ lo chống hạn, mà còn phải đối phó với tình trạng nắng nóng và nguy cơ dịch bệnh lùn sọc đen gây hại.
Nhiều nơi hủy mạ già
Ông Bùi Minh Tăng, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn Trung ương cho biết, dự báo từ nay đến đầu tháng 3, miền Bắc sẽ xuất hiện một đợt nắng nóng trái mùa, nhiệt độ tăng cao hơn 6 độ C so với nhiệt độ trung bình của tháng 2 hàng năm. Tình hình thời tiết bất thường như hiện nay sẽ ảnh hưởng không nhỏ tới vụ sản xuất lúa đông xuân.
Trong khi đó, theo Cục Trồng trọt, đến nay, cơ bản 100% diện tích ruộng được bơm nước và đổ ải. Cả nước đã gieo được 50.000ha mạ, đủ phục vụ cho toàn bộ diện tích cần cấy, trong đó, hơn 50% diện tích lúa đã cấy xong. Tuy nhiên, do thời tiết nắng nóng trước Tết khiến mạ phát triển nhanh, một số lượng lớn mạ phải huỷ bỏ và gieo lại nên kế hoạch gieo cấy bị xáo trộn. Những diện tích mạ dự định cấy trước Tết sẽ phải lùi thời vụ gieo cấy vào sau Tết Nguyên đán, bởi vậy phải áp dụng các biện pháp hãm mạ.
Theo ông Nguyễn Trí Ngọc, Cục trưởng Cục Trồng trọt, tuổi mạ cấy thích hợp nhất là mạ ra 2,5-3,5 lá, không nên cấy mạ đã vượt quá 5 lá, vì đây là mạ quá già. Bởi vậy, Cục đã chỉ đạo các địa phương phải huỷ bỏ những diện tích mạ quá già và gieo lại mạ để cấy khi hết đợt rét sau Tết. Các địa phương cần có chính sách hỗ trợ giống cho nông dân phải gieo lại mạ.
Trước thông tin này, Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Thái Bình cho biết, toàn tỉnh có hơn 600ha mạ gieo dài ngày đã quá già, sẽ phải huỷ bỏ để gieo lại. Bởi vậy, tỉnh phải chuyển 25% diện tích xuân muộn sang cấy sau Tết. Về chăm sóc, hiệu lực của phân bón sẽ bị giảm, việc kéo dài thời gian sinh trưởng là cực khó, khó hơn nhiều so với việc kéo ngắn thời gian sinh trưởng. Thái Bình chỉ đạo là tăng lượng phân bón, thêm 1-1,5kg/sào, và bón tăng số lần bón phân lên.
Kết thúc vụ cấy vào đầu tháng 3
Bộ trưởng Cao Đức Phát nhấn mạnh: “Sản xuất lúa đông xuân năm nay, các địa phương phải chủ động đối phó với 2 vấn đề: thời tiết cực đoan, nóng - lạnh bất thường; và nguy cơ dịch hại, đặc biệt là bệnh lùn sọc đen”.
Để đối phó với thời tiết thay đổi bất thường và nguy cơ dịch hại cao, Bộ Nông nghiệp và PTNT đã thống nhất các giải pháp kỹ thuật triển khai trong canh tác lúa đông xuân. Do nhiều diện tích mạ phải huỷ, thời gian cấy ở nhiều nơi phải lùi lại đến sau Tết nên phải tăng diện tích cấy các giống lúa xuân muộn lên trên 90%, nhưng phải kết thúc cấy trước ngày 5/3/2010. Đối với mạ xuân muộn, mạ phải gieo lại trong những ngày giá rét, phải che phủ nylon 100% diện tích và chăm sóc đúng kỹ thuật chống rét cho mạ. Việc che phủ nylon cho mạ, ngoài tác dụng chống rét, còn giúp hạn chế sâu bệnh. Đối với diện tích lúa đã cấy trước Tết, đặc biệt là các giống ngắn ngày nhưng cấy sớm, hiện lúa đã bén rễ hồi xanh và sinh trưởng tốt. Tuy nhiên từ cuối tháng 2 trở đi, nếu nhiệt độ ấm nóng kéo dài, cây lúa sẽ có nguy cơ trỗ sớm, trỗ vào giữa tháng 4/2010 sẽ không tốt cho việc kết hạt. Biện pháp kỹ thuật là, hướng dẫn nông dân áp dụng duy trì đủ nước mặt ruộng 3-5cm, bón tăng khoảng 20-30% phân bón so với bình thường và tăng số lần bón (tùy theo điều kiện cụ thể của thời tiết). Mục tiêu là phải đưa thời gian trỗ của lúa sang đầu tháng 5/2010, sẽ thuận lợi cho lúa trỗ bông, tỷ lệ hạt chắc cao.
