Mặc dù trong những năm trở lại đây thiên tai, dịch bệnh thường xuyên diễn ra nhưng bằng sự quyết tâm và khả năng ứng phó trước mọi tình huống bất lợi nên sản xuất nông nghiệp tỉnh Quảng Trị vẫn thu được những thành tựu đáng kể. Năm 2009, sản lượng lương thực có hạt đạt hơn 22 vạn tấn, đảm bảo an ninh lương thực nội địa khá vững chắc.

Tuy nhiên trên thực tế nguồn lương thực dự trữ trong dân ở tỉnh vẫn còn hạn chế. Trước hết do kinh tế của phần lớn nông dân chưa mấy khá giả, các nguồn thu nhập phụ không đáng kể nên khả năng tích lũy nội bộ nền kinh tế thấp.

Hạt lúa chính là thứ hàng hóa nông dân Quảng Trị trao đổi để tái đầu tư sản xuất và phục vụ nhu cầu cuộc sống. Vì vậy, nguồn lương thực dự trữ trong dân không đáp ứng đủ, nhất là mùa giêng hai giáp hạt có không ít địa phương thiếu nguồn lương thực.

Nói vậy, không có nghĩa là đến giêng hai, giáp hạt thì nông dân Quảng Trị lại thiếu đói. Bởi theo khảo sát của chúng tôi, riêng trong dịp Tết Nguyên đán các địa phương trong tỉnh được tiếp nhận 1.500 tấn gạo của Chính phủ hỗ trợ cho hơn 18.197 hộ dân có nguy cơ thiếu lương thực trong dịp Tết.

Cụ thể: Hải Lăng 220 tấn, Triệu Phong 220 tấn, Gio Linh 135 tấn, Vĩnh Linh 160 tấn, Cam Lộ 70 tấn, Đakrông 300 tấn, Hướng Hóa 320 tấn, Đông Hà 40 tấn, thị xã Quảng Trị 35 tấn...với tổng số 70.577 nhân khẩu được trợ cấp nguồn lương thực của Chính phủ.

Ngoài ra phải kể đến sự ''chung tay'' của các tổ chức, cá nhân triển khai các hoạt động tương trợ, giúp đỡ trước và sau dịp Tết nên nhiều địa phương nguồn lương thực được bổ sung đáng kể.

Đơn cử như xã A Vao, huyện Đakrông bình quân sản lượng lương thực hàng năm của A Vao khoảng 5 tấn nhưng chỉ tính riêng trong dịp Tết Nguyên đán vừa qua người dân ở địa phương này đã nhận được tổng cộng là 126 tấn lương thực từ nhiều nguồn hỗ trợ khác nhau, tăng gấp hơn 25 lần sản lượng lương thực của địa phương. Có đủ nguồn lương thực trong dịp Tết, người dân ở các địa phương an tâm đón một cái Tết vui tươi, đầm ấm.

Nhưng sau Tết là đến khoảng thời gian giêng hai, giáp hạt. Khi mà khả năng tài chính của mỗi gia đình đã phải huy động nhiều để chi tiêu trong dịp Tết; là lúc chuyển giao của sản xuất từ vụ Đông sang vụ Đông- Xuân nên nguồn lương thực dự trữ trong dân vơi cạn. Vì vậy, khả năng xảy ra thiếu hụt nguồn lương thực ở những vùng kinh tế khó khăn là điều không thể tránh khỏi.

Vấn đề đặt ra lúc này đối với các địa phương là phải làm thế nào để người dân không được thiếu đói. Muốn vậy, các cấp chính quyền và tự mỗi người dân phải biết nỗ lực để vượt qua khó khăn. Trước hết là đẩy mạnh phong trào thi đua tăng gia sản xuất. Trong nông nghiệp cần phải biết tận dụng thời tiết và tranh thủ quỹ đất để xen canh gối vụ, trồng thêm các loại cây màu như môn, khoai, từ, tía để bù đắp phần nào nguồn lương thực bị thiếu hụt. Tích cực tìm kiếm các loại cây trồng ngắn ngày có giá trị hàng hóa như rau màu các loại để tăng thêm nguồn thu.

Ngoài ra cần phải tích cực chuyển đổi ngành nghề để tăng thu nhập ở mỗi gia đình. Đối với những địa phương gặp khó khăn về đất đai, khí hậu...không thể ''xoay xở'' trên diện tích đất sản xuất rất cần đến sự giúp đỡ của cộng đồng.

Các cấp chính quyền cần phải quan tâm giúp đỡ, tạo mọi điều kiện có thể để người không bị thiếu đói. Nhưng trước hết tự mỗi gia đình phải biết tiết kiệm chi phí, dành dụm từng nguồn thu ít ỏi để mua lương thực đảm bảo cuộc sống, đồng thời đầu tư tái sản xuất vươn lên ổn định cuộc sống bền vững.